Yaponiya ikkinchi chorakda iqtisodiy o'sish sur'atini avvalgi 27,8% dan 28,1% gacha qayta ko'rib chiqdi. Yangi koronavirus pnevmoniyasi, 1955 yildan buyon eng katta iqtisodiy pasayish bo'lib, asosan yangi toj pnevmoniyasi tarqalishi va o'tgan yili aktsiz solig'i o'sishi ta'sirida. Tahlil shuni ko'rsatadiki, kapital sarf-xarajatlarga ta'siri ikkinchi chorakda iqtisodiy ma'lumotlarning pastga qarab qayta ko'rib chiqilishining asosiy sababi bo'lib, yangi bosh vazir duch kelgan og'ir iqtisodiy muammolarni ta'kidladi.
Ikkinchi chorakda iqtisodiy o'sish pasaymoqda
Yaponiyaning&# 39 ning YaIMning real hajmi joriy yilning ikkinchi choragida oyiga 7,9% ga va yillik stavka bo'yicha 28,1% ga kamaydi, deyiladi 8-sonli vazirlar mahkamasi tomonidan qayta ko'rib chiqilgan ma'lumotlarga ko'ra.
17-avgust kuni vazirlar mahkamasi tomonidan e'lon qilingan dastlabki statistik ma'lumotlarga ko'ra, Yaponiyaning&# 39 ning YaIMning ikkinchi chorakda oylik ko'rsatkichi oylik 7,8% ga va yillik ko'rsatkich bo'yicha 27,8% ga kamaydi, bu taqqoslanadigan ma'lumotlar mavjud bo'lganidan beri eng katta pasayish.
Qayta ko'rib chiqilgan ma'lumotlar shuni ko'rsatdiki, ichki talabning keskin pasayishi hali ham Yaponiyaning&# 39 ikkinchi choragidagi rekord pasayishining asosiy sababi bo'lib qoldi. Ular orasida Yaponiya&№ 39 iqtisodiyotining yarmidan ko'pini tashkil etadigan shaxsiy iste'mol har oyda kamaygan oy 8,2% dan 7,9% gacha qayta ko'rib chiqildi; korxona uskunalari investitsiyalari 1,5% dan 4,7% gacha qayta ko'rib chiqildi; uy-joy sarmoyalari 0,2% dan 0,5% gacha qayta ko'rib chiqildi. Yaponiyaning&# 39 mahsulot va xizmatlar eksporti ikkinchi chorakda o'tgan yilga nisbatan 18,5% ga, import esa 0,5% ga pasayib, avvalgi ma'lumotlarga nisbatan o'zgarmagan.
Ichki va tashqi talabning Yaponiyaning&# 39 iqtisodiy o'sishiga qo'shgan hissasidan, ikkinchi chorakda ichki talabning iqtisodiy o'sishga qo'shgan hissasi salbiy 4,8 foiz punktdan salbiy 4,9 foiz darajagacha qayta ko'rib chiqildi; sof eksportning iqtisodiy o'sishga qo'shgan hissasi salbiy 3,0 foiz punktni tashkil etdi.
Tahlillar shuni ko'rsatadiki, ikkinchi chorakda iqtisodiy statistikaning pasayishining asosiy sababi kapital xarajatlarning pasayishi kutilganidan ko'proq ekanligi, bu esa yanada keng iqtisodiy sohalarga ta'sir ko'rsatayotganligini ko'rsatmoqda. Shu bilan birga, epidemiyaning kelajakdagi tendentsiyasi hali ham noaniq bo'lganligi sababli, kapital sarf-xarajatlarni tezda tiklash qiyin bo'lishi kutilmoqda.
Hozirgi vaqtda iqtisodiy cheklovlarning yumshatilishi bilan Yaponiya iqtisodiyotida tiklanishning ba'zi belgilari mavjud, ammo tiklanish tezligi hali ham barqaror emas. Aprel oyining oxiridan boshlab Yaponiya hukumati har bir fuqaroga 100000 iyena miqdorida naqd subsidiyalar ajratdi va may oyining o'rtalaridan oxirigacha aksariyat hududlarda epidemik favqulodda holatni bekor qildi. Iyun oyida Yaponiyaning&# 39 uy aholisining haqiqiy iste'moli sezilarli darajada tiklandi. Shu bilan birga, Yaponiyaning&# 39 umumiy ishlar vazirligi tomonidan 8-kuni e'lon qilingan tadqiqot hisoboti shuni ko'rsatdiki, ma'lumotlar iyul oyida yana pasayib, oylik va o'tgan yilga nisbatan salbiy o'sishni ko'rsatmoqda. Iyul oyida Yaponiyada ikki kishidan ko'p bo'lgan uy xo'jaliklarining o'rtacha iste'mol harajatlari 26689700 iyenani tashkil etdi, bu oylik ko'rsatkichga nisbatan 6,5% ga kamaydi, o'tgan yilgi pasayish o'tgan oy 1,2% dan 7,6% gacha kengaytirildi. Yaponiya hukumati o'tgan yilning oktyabr oyida iste'mol solig'ini oshirganidan beri, Yaponiyada uy xo'jaliklarining iste'moli yiliga 10 oy ketma-ket kamaydi.
8-sanada e'lon qilingan ma'lumotlar shuni ham ko'rsatdiki, iyul oyida Yaponiyaning&# 39 joriy hisobvarag'i profitsiti taxminan 1,47 trillion iyenni tashkil etdi, bu o'tgan yilga nisbatan 27,4% ga kamaydi. To'rt oy ichida birinchi marta tovar savdosi 13,7 milliard iyenaga profitsitga ega bo'ldi, xizmatlar savdosi kamomadi 349,5 milliard iyenaga kengaydi. Eksport, asosan, AQShning avtoulovlarga bo'lgan talabining pasayishi va Tailand&# 39 avtomobil qismlariga bo'lgan talabining pasayishi tufayli 19,6% ga kamayib, 5,23 trln.
Moliyaviy qayta qurishga to'sqinlik qilmoqda
Avgust oyi oxirida Yaponiyaning&№ 39 Bosh vaziri Sindzo Abe tibbiy sabablarga ko'ra iste'foga chiqishini e'lon qildi. Tahlil shuni ko'rsatdiki, so'nggi iqtisodiy ma'lumotlar Yaponiyaning&# 39 yangi bosh vaziriga iqtisodiyotni qo'llab-quvvatlash uchun qo'shimcha choralar ko'rishga bo'lgan bosim kuchayganligini ko'rsatdi.
Yaponiya bosh vazirlar mahkamasi kotibi Kan Yiey 2-kuni hukmron Liberal-Demokratik partiyaning 14-kuni bo'lib o'tadigan prezidentlik saylovlarida ishtirok etishini e'lon qildi. Kanning aytishicha, Yaponiya hozirda ko'plab muammolarga duch kelmoqda, masalan, bolalar sonini kamaytirish va iqtisodiyotni rivojlantirish. U Abe olib borayotgan siyosatni davom ettirish va targ'ib qilish uchun kuchini ayamaydi. Janob Kanning ta'kidlashicha, ba'zi mintaqalarda iqtisodiy hayotni tiklashga yordam berish uchun turizmni iloji boricha tezroq tiklash kerak.
Kasallik paydo bo'lishidan oldin Yaponiyaning&# 39 iqtisodiyoti pasayishni boshlagan edi. Yaponiya&# 39 iqtisodiyoti birinchi chorakda 2,3 foizga pasayib, rasman tanazzulga yuz tutdi. O'tgan yilning to'rtinchi choragida Yaponiya&# 39 iqtisodiyoti 7 foizga qisqargan, bu o'tgan yilning oktyabr oyida iste'mol solig'ining 8 foizdan 10 foizgacha o'sishiga ta'sir qilgan. Iyul oyida Yaponiya Banki Yaponiyaning&# 39 iqtisodiyoti joriy moliya yilida 4,7 foizga qisqarishini (kelgusi yilning mart oyi oxirida tugaydi) va keyingi moliya yilida 3,3 foizga o'sishini bashorat qildi.
Yangi koronavirus pnevmoniyasi Andouble iqtisodiyotida to'xtab qoldi, dedi Yomiuri Shimbun. Iqtisodiy pasayish abenomika tomonidan to'plangan boylikni bir kechada nolga etkazishi mumkin. 2020 yilda rekord darajadagi 63 trillion iyenani kutgan soliqni sezilarli darajada kamaytirishga majbur bo'ldi. Hatto ba'zi iqtisodchilar taxmin qilishicha, u oxir-oqibat 50 trlndan 55 trillion iyenagacha pasayishi mumkin, bu olti yil avvalgi darajaga qaytgan. Bosh vazir&# 39 ning imzo shiori" bandlik o'sishi uchun abenomika" ham tebranishni boshladi.
Xabarda aytilishicha, ushbu holat Yaponiyaning&# 39 moliyaviy rekonstruksiyasini yanada qiyinlashtirmoqda. Iqtisodiyotni epidemiyadan qutqarish uchun Yaponiya hukumati uchinchi qo'shimcha byudjetni chiqarishni davom ettirishga tayyorlanmoqda. Biroq, dastlabki ikki yirik qo'shimcha byudjetdan so'ng, bu yilgi byudjetning umumiy xarajatlari 160,3 trillion iyenaga ko'tarilishi mumkin va xazina obligatsiyalari chiqarilishi 90,2 trillion iyenaga etadi. Qarzga moliya qaramligi ham rekord darajaga - 56,3% ga yetdi. Yil oxiriga qadar yakunlanadigan 2021 yilgi byudjet ham xarajatlarni oshirishda davom etishi kutilmoqda.
Qo'llab-quvvatlash siyosati davom etadi
Epidemiyaning Yaponiya korxonalariga ta'siri kutilganidan oshib ketdi. Yaponiya hukumati va Yaponiya Banki qo'llab-quvvatlash uchun ko'plab tadbirlarni amalga oshirdi. Kyodo yangiliklar agentligi va boshqa ommaviy axborot vositalarining xabarlariga ko'ra, Nissan Motor Co., Ltd shu yilning may oyida Yaponiyaning&# 39 siyosat investitsiya bankidan jami 180 milliard iyen (bir AQSh dollari uchun 106 iyenaga yaqin) kredit oldi. 130 milliard iyen hukumat tomonidan kafolatlangan kredit bo'lib, bu Yaponiya tarixidagi eng yirik hukumat tomonidan kafolatlangan kredit bo'ldi. Kyodo yangiliklar agentligi Yaponiya hukumati agar Nissan defoltga uchragan bo'lsa, kafolatni o'z zimmasiga olishi haqida xabar berdi